Asertywność przy świątecznym stole

Poradnik przetrwania w Święta
Twój osobisty Survival Kit

23 grudnia, 2025
Gosia i Olga

Święta to czas radości, pierniczków, ciepła…
i tego jednego pytania, które wyskoczy na Ciebie jak karp z wanny:

„A Ty kiedy w końcu…?”

(tu wstaw: weźmiesz ślub / zmienisz pracę / kupisz mieszkanie / schudniesz / przytyjesz / zajdziesz w ciążę / zaczniesz jeść mięso / zaczniesz ćwiczyć / ustatkujesz się)

Asertywność przy świątecznym stole to sport ekstremalny. Ale spokojnie.

Oto Twój świąteczny zestaw przetrwania.

Narzędzie nr 1: Tarcza Spokojnej Odpowiedzi

Służy do odbijania „ciepłych” komentarzy, które wcale nie są takie ciepłe, typu:
„Jak dobrze wyglądasz, chyba się zaokrągliłaś.”

Przykłady gotowych komunikatów:

„Wierzę, że chcesz pomóc. Wolę jednak sam podejmować decyzje.”

„Rozumiem, że Cię to ciekawi, ja wolę jednak skupić się na świętowaniu.”
„Nie zamierzam o tym dziś rozmawiać.”

Efekt uboczny: Cisza przy stole. I to jest dobra cisza.

Narzędzie nr 2: Uprzejma Porcja Granic

Do stosowania wtedy, gdy babcia nakłada Ci trzecią dokładkę (z intensywnością zawodnika MMA)

Asertywne formuły do wyboru:

„Bardzo mi smakuje i naprawdę jestem już pełna.”

„Dziękuję, ta porcja jest dla mnie w zupełności wystarczająca.”
„Nie jestem już głodna, naprawdę. Zjem później, jeśli będę mieć ochotę.”

Pro tip: Nie tłumacz się z powodów, „Nie, dziękuję” jest pełnym zdaniem.

Narzędzie nr 3: Świąteczny Mistrz Zmiany Tematu

Idealne, gdy rozmowa zaczyna schodzić w stronę polityki, wyborów życiowych
lub analizowania Twojej sylwetki.

Przekierowania, które ratują życie:

„Nie chcę teraz w to wchodzić – opowiedz mi lepiej, co dobrego u Ciebie?”

„Nie mam ochoty na poważne rozmowy. Co dobrego jeszcze gotowaliście?”

„Nie chcę o tym teraz rozmawiać. Zmieńmy temat na coś lżejszego.”

Działanie natychmiastowe.

Narzędzie nr 4: Wycofanie się na z góry upatrzone pozycje

Pozwala na eleganckie wycofanie się, zanim poziom rodzinnego napięcia osiągnie próg alarmowy.

Instrukcja obsługi:

Zrób głęboki oddech.
Powiedz: „Muszę na moment wyjść — zaraz wrócę.”
Nie określaj kiedy.
Znajdź pokój z kotem, psem albo książką.

Dopuszczalne opcje wyjścia awaryjnego:

4 minuty w łazience
spacer po domu
pomoc w kuchni (bez pytań!)

Narzędzie nr 5: Mantra Osobistej Wolności

Do powtarzania w myślach lub na głos, jeśli masz odwagę:

Moje wybory należą do mnie.
Mam prawo powiedzieć nie.
Mam prawo zmienić temat.
Mam prawo odpoczywać.

Proste. Miękkie. Prawdziwe.

Narzędzie nr 6: Odbicie Aluzji

Skutecznie rozbraja aluzje, czyli sytuacje, w których ktoś niby żartem
i z „troską” próbuje Cię publicznie umniejszyć.

Są takie zdania, które niby nic nie znaczą, ale… jednak znaczą:

„A jak tam ten Twój biznesik?”
„Ta Twoja firemka to coś zarabia?”

„Ooo, freelanserka — ale fajnie sobie dorabiać!”

Pod stołem gotuje Ci się krew. Na twarzy uśmiech. A w środku: SERIO? Teraz? Przy barszczu?

Jak działa „Odbicie Aluzji”?

Demaskujesz (nazywasz wprost) ukrytą uszczypliwość

„Rozumiem, że uważasz mój biznes za coś mało poważnego?”
„Sugerujesz, że w mojej firmie zarabiam mało.”
„Słyszę, że uważasz mój sposób zarabiania za niedojrzały.”

Robisz pauzę i pozwalasz odpowiedzieć drugiej osobie.
Teraz ona/on musi coś z tym zrobić. Zazwyczaj* pojawia się zaprzeczenie:
„Ależ skąd…”, „No co ty…”, „Źle mnie zrozumiałaś…”

Przyjmujesz odpowiedź i stawiasz granicę:

„Cieszę się, bardzo nie lubię, kiedy ktoś umniejsza mojej pracy.”
„To dobrze, bo byłoby mi przykro, gdybyś tak mnie oceniała.”
„Ulżyło mi, przeszkadza mi, gdy komentuje się moje prywatne sprawy.”

To narzędzie nie jest kąśliwe. Nie oddaje złośliwości. Jest czyste, jasne i bardzo skuteczne.

* Niestety nie zawsze, czasem trafiasz na osobę, która będzie za wszelką cenę dążyć do konfrontacji. I wtedy przydaje się kolejne narzędzie.

Narzędzie nr 7: Bądź jak woda

Czyli spokojna odpowiedź na krytykę i prawo do własnego zdania.

Przy świątecznym stole różnice poglądów pojawiają się szybciej niż pierogi.
Ktoś krytykuje Twój wybór. Ktoś próbuje Cię „nawrócić”.

To moment, żeby nie iść w spięcie. Nie walczyć. Nie przekonywać na siłę.

Po prostu: być jak woda. Spokojna. Niewzruszona. Płynąca swoim nurtem.

Jak to działa?

Słyszysz opinię.
Nie zgadzasz się — i to jest okej.
Zamiast kontrataku, wybierasz łagodną jasność:

„Mam inne zdanie na ten temat.”

„Rozumiem Twój punkt widzenia. Ja widzę to inaczej.”

„Szanuję Twoją opinię. Moja jest inna i chcę przy niej zostać.”

„Mamy różne stanowiska w tej sprawie i to jest w porządku.”

Woda nie przepycha się z kamieniami. Po prostu płynie swoim korytem

BONUS: Lista Szybkich Odpowiedzi (wersja ekspresowa)

Na wypadek, gdyby ktoś zbyt mocno zanurzył się w Twoje życie:

„Kiedy będę gotowa na taką rozmowę, dam Ci znać.”
„To moja decyzja i chcę, żeby tak pozostało.”
„Wróćmy do tego kiedy indziej. Dziś nie chcę tego poruszać.”
„Nie mam dziś przestrzeni na rozmowy o polityce / pracy / religii / zdrowiu / życiu intymnym / planach życiowych (niepotrzebne skreślić).
Chcę skupić się na tym, co tu i teraz.”
„Usłyszałam Twoją uwagę. Mam inne zdanie na ten temat.”
(tu kropka)

Przetestowane. Działają lepiej niż makowiec w drugi dzień świąt.

Masz prawo do spokojnych świąt

Asertywność nie jest bronią ani konfliktem.

To sposób dbania o siebie — o swoje granice, emocje i spokój.

Zawsze masz prawo:

odmówić,
przerwać rozmowę,
zmienić temat,
powiedzieć „nie wiem / nie teraz / nie chcę”,
odpocząć od ludzi, choćby na chwilę.

Święta są dla Ciebie. Nie przeciwko Tobie.

I wiedz jedno: masz prawo przeżyć je tak, żeby naprawdę Ci służyły.

Twój biznes zasługuje na to, by służyć Tobie

Pobierz Mapę Asertywności w Biznesie i sprawdź, jak zmieni się Twoja codzienność, gdy zaczniesz stawiać granice. Dołącz do naszego newslettera i uwolnij swój biznes od frustracji, zmęczenia i wypalenia.